EastBridge Insight Week #02 | EastBridge Think Lab

10 sierpnia (poniedziałek)

Iran, warunek wstępny do rozmów. Donald Trump oświadczył, że jako jeden z warunków wznowienia rozmów z Teheranem będzie odszkodowanie za konflikty wywołane, jak to ujął, przez Iran. Rzecznik irańskiego MSZ Esmail Baghaei odrzucił ósmą w tym roku transzę amerykańskich sankcji, wymierzoną w irański system bankowości cienia w ramach kampanii Economic Fury.

Ruch w cieśninie Ormuz. Według danych firmy Kpler liczba potwierdzonych przejść spadła z 15 w piątek do 11 w sobotę i 6 w niedzielę, przy czym około połowa rejsów wykorzystała zatwierdzoną przez Iran trasę północną. W tym samym okresie przez Bab al-Mandab odnotowano 116 przejść. Teheran uzależnia otwarcie akwenu od zniesienia amerykańskiej blokady portów irańskich, wycofania sił USA z sąsiedztwa Iranu i trwałego zakończenia wojny.

Korea Południowa i USA zapowiadają Ulchi Freedom Shield. Sztab Generalny Republiki Korei i Połączone Dowództwo Sił Sojuszniczych ogłosiły na wspólnym briefingu w Seulu, że ćwiczenie odbędzie się w dniach 17–27 sierpnia. Weźmie w nim udział około 18 tysięcy żołnierzy południowokoreańskich. Scenariusze obejmą przeciwdziałanie bezzałogowcom, zakłócenia GPS i operacje w cyberprzestrzeni, a część poligonową stanowić będą ćwiczenia Warrior Shield. Ćwiczenie jest również wykorzystywane do oceny gotowości do przekazania Seulowi wojennego dowodzenia operacyjnego (FOC).

11 sierpnia (wtorek)

Iran, przebudowa kierownictwa wojskowego. Najwyższy przywódca Mojtaba Chamenei ogłosił sześć nominacji na najwyższych szczeblach. Alego Abdollahiego mianowano szefem sztabu sił zbrojnych, Ahmada Vahidiego naczelnym dowódcą Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, a Alego Azmaei dowódcą marynarki IRGC. Chamenei nie pojawił się publicznie od objęcia urzędu po zabiciu jego ojca w lutym.

Komentarz Oliwier Gorgoń: To kolejna istotna reorganizacja irańskiego łańcucha dowodzenia od 28 lutego, po uderzeniach, które pozbawiły Teheran większości szczytu struktury wojskowej. Znaczenie ma dobór nazwisk. Ahmad Vahidi wywodzi się z założycielskiego pokolenia Korpusu, dowodził Siłami Kuds i kierował resortami obrony oraz spraw wewnętrznych. Jego nominacja oznacza sięgnięcie po ciągłość instytucjonalną, a nie po awans dowódców wypromowanych przez ostatnie miesiące wojny. Z perspektywy operacyjnej najistotniejsze jest obsadzenie dowództwa marynarki Korpusu, ponieważ ta formacja odpowiada za utrzymanie zamknięcia cieśniny Ormuz, działania kutrów szybkich i potencjał minowy. Mianowanie nowego dowódcy marynarki IRGC w trakcie kryzysu może wskazywać, że Teheran przygotowuje tę formację do długotrwałego utrzymywania zdolności do kontroli i zakłócania żeglugi w cieśninie. Osobną kwestią pozostaje sposób sprawowania władzy przez Mojtabę Chameneiego. Sposób przeprowadzenia nominacji może wskazywać, że konsolidacja władzy koncentruje się obecnie na obsadzie kluczowych stanowisk, a nie na publicznej demonstracji legitymacji”.

Uderzenie w statek próbujący przełamać blokadę. CENTCOM podał, że śmigłowiec MH-60 US Navy ostrzelał pociskami kontenerowiec M/V Vela Nova pod banderą Panamy, który mimowielokrotnych wezwań próbował przejść przez Zatokę Omańską w kierunku Iranu. Uszkodzono urządzenie sterowe jednostki. Według bilansu dowództwa od przywrócenia blokady w lipcu zawrócono 55 statków handlowych, unieruchomiono trzy, a na dwa wprowadzono grupy kontrolne.

Jemen, wymiana uderzeń. Huti przeprowadzili ataki rakietowe na Mokhę (Al-Mucha) i Marib. Siły rządowe poinformowały o uderzeniach na pozycje Huti w prowincji Al-Dżauf, w prowincji Saada oraz w rejonie At-Tibas w Maribie.

Pakistan w Teheranie. Pakistański minister spraw wewnętrznych Mohsin Naqvi przybył do Teheranu w trakcie zaawansowanych rozmów o statusie cieśniny Ormuz.

12 sierpnia (środa)

Korea Północna, druga próba rakietowa w ciągu tygodnia. Około godziny 6:00 z rejonu Wonsanu wystrzelono pocisk balistyczny, który przeleciał ponad 700 kilometrów i spadł poza japońską wyłączną strefą ekonomiczną. Start potwierdziły Seul i Tokio. Był to jedenasty domniemany test balistyczny KRLD w 2026 roku, po starcie z 6 sierpnia z tego samego rejonu.

Ormuz, sprzeczne deklaracje. Trump stwierdził, że Stany Zjednoczone sprawują pełną kontrolę nad cieśniną, a Iran może zostać rozbity. Nowy sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu Mohsen Rezai odpowiedział, że akwen pozostanie zamknięty do czasu zakończenia przez Waszyngton wojny i blokady oraz spełnienia pozostałych warunków Teheranu.

Liban, wyburzenia na południu. Armia libańska podała, że siły izraelskie wysadziły czteropiętrowy budynek szkoły w Zawtar asz-Szarkijja. Zdarzenie wpisuje się w serię incydentów związanych z niszczeniem infrastruktury na południu Libanu mimo obowiązującego rozejmu.

13 sierpnia (czwartek)

ONZ o Jemenie. Specjalny wysłannik Hans Grundberg poinformował Radę Bezpieczeństwa, że Jemen stoi w obliczu największego od rozejmu z kwietnia 2022 roku ryzyka powrotu do wojny na dużą skalę. Wskazał na ataki Huti w Maribie, Hadramaucie, Al-Muchy i innych rejonach, powodujące straty wojskowe i cywilne.

Drugie uderzenie w rafinerię w Dżizanie. Huti twierdzili, że dwoma bezzałogowcami zaatakowali i trafili rafinerię Saudi Aramco w Dżizanie. Był to drugi atak na ten obiekt w niecały tydzień, po uderzeniu z 9 sierpnia. Instalacja przerabia około 400 tysięcy baryłek ropy dziennie.

Atak na jednostki ADNOC. Abu Dhabi National Oil Company podała, że dwa jej statki zostały zaatakowane wieczorem w czasie przejścia przez cieśninę Ormuz. Nie odnotowano rannych, nikt nie przyznał się do ataku.

Raport Pentagonu o stratach cywilnych w Jemenie. Przekazany w tym tygodniu Kongresowi dokument potwierdził, że amerykańskie uderzenia w Jemenie zabiły w 2025 roku 153 cywilów. Trzy potwierdzone przypadki to atak na terminal paliwowy Ras Isa z 17 kwietnia 2025 roku (80 zabitych, 171 rannych), uderzenie w Saadzie z 28 kwietnia (68 zabitych) oraz atak na dom prywatny w Sanie z 6 kwietnia (5 zabitych, 25 rannych).

Zapowiedź pakietu izolacji gospodarczej Iranu. Sekretarz skarbu Scott Bessent zapowiedział w wywiadzie dla Newsmax ogłoszenie w kolejnym tygodniu określonych przez niego jako bezprecedensowe środki gospodarcze wobec Iranu. Określił je jako drugi element uderzenia obok utrzymywanej blokady portów irańskich.

14 sierpnia (piątek)

Rotacja lotniskowców. Grupa uderzeniowa lotniskowca USS George Washington, po zawinięciu do portu w Wietnamie 5 sierpnia, skierowała się na Bliski Wschód, aby zastąpić USS Abraham Lincoln. Ten ostatni pozostaje w rejonie ponad 250 dni, w tym 200 dni bez zawinięcia do portu.

Komentarz Oliwier Gorgoń: Ponad 250 dni w rejonie i 200 dni bez zawinięcia do portu znacznie przekraczają siedmiomiesięczny cykl przewidziany w amerykańskim modelu gotowości floty. Wydłużenie rozmieszczenia zwiększa prawdopodobieństwo wyższych kosztów obsługi i remontów oraz może ograniczyć dostępność okrętu w kolejnych cyklach. Ważniejszy jest jednak kierunek rotacji. USS George Washington stacjonuje na stałe w Jokosuce i pozostaje jedynym lotniskowcem wysuniętym na zachodnim Pacyfiku. Skierowanie go na Bliski Wschód oznacza, że Indo-Pacyfik traci morski komponent obecności w momencie, w którym Chiny po raz pierwszy ćwiczą z obcą marynarką na wschód od Tajwanu, a Korea Północna prowadzi serię prób balistycznych. Jest to praktyczna ilustracja rozbieżności między dokumentami strategicznymi, które priorytetyzują Chiny, a rzeczywistym przepływem sił, wyznaczanym przez wojnę z Iranem. Rotacja pokazuje koszt utrzymywania wysokiej koncentracji sił lotniskowcowych na Bliskim Wschodzie: dostępność tego komponentu na Indo-Pacyfiku staje się w tym czasie bardziej ograniczona.

Deklaracja o cieśninie Ormuz. Podczas wystąpienia w Garden City w stanie Nowy Jork Trump zapowiedział, że po pokonaniu Iranu ogłosi cieśninę Ormuz terytorium Stanów Zjednoczonych, powołując się na obowiązującą blokadę. Wiceminister spraw zagranicznychIranu Kazem Gharibabadi odpowiedział, że Iran nie obawia się gróźb ani demonstracji siły. Cieśnina pozostaje pod kontrolą i jurysdykcją państw nadbrzeżnych w zakresie wynikającym z prawa międzynarodowego, przy czym status żeglugi przez cieśninę podlega zasadom prawa morza.

Jemen, kolejne uderzenie w Mokka (Al-Mucha). Atak Huti na port Al-Mucha zabił, według przedstawiciela sił rządowych, sześć osób, w tym dwóch funkcjonariuszy służb. Tego samego dnia ugrupowanie ogłosiło, że trafiło również saudyjską instalację naftową.

Zachodni Brzeg. Minister obrony Izraela Israel Katz wezwał do przejęcia przez policję od wojska odpowiedzialności za egzekwowanie prawa na Zachodnim Brzegu. Tłem jest trwająca od tygodnia blokada palestyńskich domów w Kusrze koło Nablusu przez osadników.

Gaza, zapowiedź misji Kushnera. Ogłoszono, że Jared Kushner oraz wysoki przedstawiciel Rady Pokoju do spraw Gazy Nickolay Mladenov udadzą się w przyszłym tygodniu do Izraela i Egiptu. Wizyta następuje po odrzuceniu przez Binjamina Netanjahu piętnastopunktowego planu, zakładającego stopniowe rozbrojenie Hamasu, przekazanie broni palestyńskiemu komitetowi zarządzającemu i równoległe wycofanie sił izraelskich.

Irak, przygotowania wobec milicji proirańskich. Według irackich źródeł politycznych premier Ali al-Zajdi polecił opracowanie analizy warunków bezpieczeństwa i logistyki w Dżurf as-Sachr, bastionie Kataib Hezbollah. Termin dobrowolnego rozbrojenia milicji wyznaczono na 30 września.

Irak, poziom eksportu ropy. Ministerstwo ropy poinformowało, że od początku sierpnia eksport wyniósł średnio 2 miliony baryłek dziennie, najwięcej od wybuchu wojny i zablokowania cieśniny Ormuz.

KRLD o ćwiczeniach sojuszniczych. Rzecznik MSZ Korei Północnej oświadczył, że nadchodzące manewry różnią się od ćwiczeń z ostatnich pięciu lat i służą opanowaniu prowadzenia wojny w nowych warunkach, oskarżając Stany Zjednoczone o popychanie świata na skraj wojny jądrowej.

Tajwan, koniec Han Kuang i uchwalenie budżetu. Zakończyły się doroczne ćwiczenia Han Kuang. Późnym wieczorem kontrolowany przez opozycję parlament przyjął budżet państwa o wartości około 93 mld dolarów, po rekordowych 266 dniach impasu. Utrzymano finansowanie programu bezzałogowców, z zapowiadanej wcześniej przez Kuomintang redukcji o 70 procent wycofano się. Wydatki na sprzęt wojskowy i infrastrukturę obcięto o 2,5 procent.

15 sierpnia (sobota)

Liban. Izraelskie uderzenia lotnicze zabiły 11 osób i raniły 19 na południu kraju. W Ansar zginęło siedem osób, w tym troje dzieci, w Deir az-Zahrani cztery, a 17 zostało rannych. Kancelaria premiera Izraela podała, że uderzenia stanowiły odpowiedź na atak Hezbollahu, w którym ciężko rannych zostało trzech izraelskich żołnierzy, i że celem było stanowisko dowodzenia organizacji. Hezbollah wezwał rząd do zerwania bezpośrednich rozmów z Izraelem i zapowiedział odpowiedź.

Jemen, ostrzał dzielnic mieszkalnych w Maribie. Rząd jemeński podał, że uderzenia Huti trafiły w dzielnice mieszkalne i obozy dla przesiedleńców. W Maribie przebywa ponad dwa miliony z około pięciu milionów wewnętrznie przesiedlonych Jemeńczyków.

Wstrzymanie pracy portu Mokka (Al-Mucha). Dyrektor portu poinformował o zawieszeniu działalności po serii uderzeń Huti. Według jego danych w obiekt trafiło w ostatnich dniach ponad 25 pocisków, zginęło siedem osób, a straty oszacowano na około 16 milionów dolarów.

Iran odrzuca deklarację o cieśninie. Teheran określił zapowiedź uznania Ormuz za terytorium amerykańskie mianem urojeń i wezwał Waszyngton do przyjęcia do wiadomości porażki. Irański urząd odpowiedzialny za cieśninę oświadczył, że akwen pozostaje zamknięty do czasu spełnienia warunków Iranu.

16 sierpnia (niedziela)

Rozmowy irańsko-omańskie o cieśninie Ormuz. Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Aragczi oświadczył, że Teheran kontynuuje z Maskatem rozmowy o trasach żeglugowych przez cieśninę. Zastrzegł, że otwarcie akwenu będzie zależeć od dotrzymania przez Stany Zjednoczone memorandum podpisanego w czerwcu.

Gaza, delegacja Hamasu w Kairze. Przedstawiciele Hamasu przybyli do Kairu na rozmowy o planie Rady Pokoju, odrzuconym 9 sierpnia przez Binjamina Netanjahu.

Zachodni Brzeg. ONZ dostarczyła pomoc rodzinom palestyńskim odciętym od tygodnia przez osadników w Kusrze. Według doniesień siły izraelskie przesuwają część sił na Zachodni Brzeg w celu przeciwdziałania przemocy osadniczej.

Wygaśnięcie zawieszenia broni. Amerykańsko-irańskie zawieszenie broni wygasa w poniedziałek 17 sierpnia, bez widocznego postępu w sprawie cieśniny Ormuz.

Korea, polecenie ograniczenia ćwiczeń Ulchi Freedom Shield. Donald Trump ogłosił na Truth Social, że polecił szefowi Pentagonu Pete’owi Hegsethowi znaczące ograniczenie wspólnych ćwiczeń z Republiką Korei, rozpoczynających się nazajutrz. Uznał, że na odwołanie manewrów jest za późno. Jako powody wskazał koszty ponoszone przez Stany Zjednoczone, sygnał, który uznał za nieodpowiedni i wrogi wobec Korei Północnej, oraz własne dobre stosunki z Kim Dzong Unem. W tym samym wpisie podał, że prezydent Korei Południowej odmówił przyłączenia się do amerykańskich działań na rzecz denuklearyzacji Iranu. Nie sprecyzowano, na czym ma polegać ograniczenie zakresu ćwiczeń. Dowództwo Sił Amerykańskich w Korei i ambasada Republiki Korei w Waszyngtonie nie odniosły się do sprawy.

Komentarz Oliwier Gorgoń: Tak krótki termin pozostawia niewiele czasu na uporządkowaną reorganizację ćwiczeń. W praktyce skróceniu ulegnie to, co da się usunąć najszybciej, a nie to, co jest najmniej istotne wojskowo. Jednym z potencjalnie najbardziej zagrożonych elementów jest ocena FOC w procesie przekazania Seulowi dowodzenia operacyjnego na czas wojny, ponieważ to najbardziej rozbudowany komponent oceniany podczas Ulchi Freedom Shield. Jego przesunięcie opóźniłoby proces,który dla Seulu ma wymiar suwerennościowy, co oznacza, że gest wobec Pjongjangu uderza w priorytet sojusznika. Precedens z lat 2018–2019 pokazał, że zawieszenie dużych ćwiczeń najszybciej degraduje zgranie połączonych sztabów oraz harmonogram certyfikacji. Osobno należy odnotować powiązanie decyzji z odmową udziału Korei Południowej w działaniach wobec Iranu. Może być odczytywane jako sygnał, że Waszyngton jest gotów wiązać współpracę sojuszniczą w jednym teatrze z oczekiwaniami dotyczącymi działań sojuszników w innym, co może być odczytane przez innych sojuszników jako sygnał kosztów politycznych odmowy udziału w działaniach USA. Skala ograniczenia pozostaje przy tym nieokreślona, a Ulchi Freedom Shield opiera się głównie na symulacji komputerowej, więc redukcja części poligonowej miałaby skutek raczej polityczny niż wojskowy.

Źródła: