#04
EastBridge Insight Week
EastBridge Insight Week #04
Podsumowanie tygodnia 24-30 sierpnia 2026 przygotowali Klaudia Fukowska, Patryk Radke i Oliwier Gorgoń
24 sierpnia (poniedziałek)
Iran, Stany Zjednoczone rozpoczynają nową ofensywę gospodarczą. Departament Skarbu USA uruchomił operację „Economic Outcast”, której celem jest dalsze ograniczenie dostępu Iranu do międzynarodowego systemu finansowego i źródeł dochodów. Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych objęło sankcjami blisko 60 podmiotów, osób i jednostek pływających powiązanych z irańskim sektorem energetycznym, programami nuklearnymi i rakietowymi, operacjami cybernetycznymi oraz obchodzeniem dotychczasowych restrykcji. Waszyngton rozszerzył również ryzyko zastosowania sankcji wtórnych wobec działalności związanej z aktywami cyfrowymi, obszarem technologicznym, złotem, lotnictwem i żeglugą. Władze w Teheranie zapowiedziały odpowiedź wobec państw, które przyłączą się do amerykańskiej kampanii izolowania Iranu.
Syria, wykreślenie z amerykańskiej listy państw sponsorujących terroryzm. Stany Zjednoczone formalnie cofnęły obowiązujące od 1979 roku uznanie Syrii za państwo sponsorujące terroryzm. Decyzja weszła w życie po zakończeniu 45-dniowego okresu kontrolnego w Kongresie. Sekretarz stanu Marco Rubio uzasadnił ją działaniami władz Ahmada asz-Szaraa na rzecz zerwania z międzynarodowymi organizacjami terrorystycznymi oraz współpracą w zwalczaniu Państwa Islamskiego. Wykreślenie Syrii znosi ograniczenia dotyczące amerykańskiej pomocy zagranicznej, eksportu uzbrojenia i wybranych produktów podwójnego zastosowania oraz części transakcji finansowych. Nie obejmuje natomiast sankcji wymierzonych w Baszara al-Asada i jego współpracowników, osoby odpowiedzialne za naruszenia praw człowieka, handlarzy narkotyków, Państwo Islamskie, Al-Kaidę oraz irańskie organizacje działające w Syrii.
Sudan, amerykańska propozycja rozszerzenia embarga na broń. Stany Zjednoczone przedstawiły Radzie Bezpieczeństwa ONZ projekt rozszerzenia obowiązującego w Darfurze embarga na broń na całe terytorium Sudanu. Propozycja jednoznacznie obejmuje bezzałogowe statki powietrzne, ich komponenty i powiązane technologie, a także przewiduje zwiększenie liczby ekspertów monitorujących przestrzeganie sankcji. Francja, Wielka Brytania i Dania poparły rozszerzenie embarga, natomiast Rosja, Chiny i przedstawiciel władz w Chartumie sprzeciwili się projektowi. Sudan argumentuje, że nowe restrykcje stawiałyby regularną armię na równi z Siłami Szybkiego Wsparcia i naruszały suwerenność państwa. Projekt nie został dotychczas przyjęty przez Radę Bezpieczeństwa.
Kazachstan, zdecydowane zwycięstwo partii prezydenckiej w wyborach parlamentarnych. Według wstępnych wyników Centralnej Komisji Wyborczej partia Adilet zdobyła 71,17 proc. głosów w pierwszych wyborach do nowego, jednoizbowego Kurułtaju. Do parlamentu weszły również cztery mniejsze ugrupowania: Auyl, Respublika, Ak Żoł i Ogólnokrajowa Partia Socjaldemokratyczna. Wszystkie są jednak postrzegane jako zasadniczo wspierające politykę prezydenta Kasyma-Żomarta Tokajewa. Międzynarodowi obserwatorzy uznali wybory za dobrze przygotowane pod względem technicznym, zwracając jednocześnie uwagę na brak rzeczywistego pluralizmu, przewagę organizacyjną Adilet, ograniczoną konkurencję oraz zacieranie granicy między państwem a partią. Odnotowano również nieprawidłowości podczas liczenia głosów i rozbieżności między obserwowaną aktywnością wyborców a oficjalnymi danymi dotyczącymi frekwencji.
Armenia, przygotowania do złożenia wniosku o członkostwo w Unii Europejskiej i dalsze odejście od OUBZ. Premier Nikol Paszynian zapowiedział, że rząd wkrótce rozpocznie proces przygotowywania formalnego wniosku o członkostwo w Unii Europejskiej. Referendum w sprawie ewentualnego przystąpienia miałoby zostać przeprowadzone na późniejszym etapie, gdy znane będą realne perspektywy członkostwa, potencjalna mapa drogowa oraz zakres wymaganych reform. Paszynian wykluczył jednocześnie wznowienie aktywnego udziału Armenii w kierowanej przez Rosję Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym. Stwierdził, że zainteresowanie Erywania tą strukturą zostało wyczerpane, a Armenia nie planuje powrotu do aktywności w OUBZ w ciągu najbliższych pięciu lat. Państwo zamroziło swój udział w organizacji na początku 2024 roku, zarzucając jej niewypełnienie zobowiązań sojuszniczych.
25 sierpnia (wtorek)
Syria, Syryjskie Siły Demokratyczne kończą działalność jako niezależna formacja. Dowódca Syryjskich Sił Demokratycznych Mazlum Abdi ogłosił rozwiązanie SDF jako samodzielnej struktury wojskowej i rozpoczęcie pełnej integracji jej oddziałów z syryjskimi siłami państwowymi. Stanowiące trzon SDF kurdyjskie Ludowe Jednostki Ochrony zostały wcześniej włączone do armii, a ich dowódca Sipan Hamo objął funkcję zastępcy ministra obrony odpowiedzialnego za wschodnią część kraju. Decyzja jest realizacją porozumienia między władzami w Damaszku a kurdyjskim kierownictwem. Nie rozstrzyga jednak ostatecznie przyszłego zakresu politycznej i administracyjnej autonomii obszarów kurdyjskich.
Iran i Oman, rozmowy o tymczasowym korytarzu przez cieśninę Ormuz. Ministrowie spraw zagranicznych Iranu i Omanu, Abbas Aragczi i Badr al-Busaidi, omówili w Teheranie etapowy plan częściowego przywrócenia bezpiecznej żeglugi przez cieśninę Ormuz. Wstępny model zakłada utworzenie wspólnego, tymczasowego korytarza nawigacyjnego oraz prowadzenie skoordynowanych działań związanych z usuwaniem min. Statki wpływające do Zatoki Perskiej miałyby poruszać się przez wody Iranu, natomiast jednostki opuszczające Zatokę korzystałyby z wód irańskich i omańskich. Strony zakładają, że negocjacje dotyczące stałego przebiegu szlaku oraz przyszłego systemu zarządzania żeglugą potrwają od 30 do 60 dni. Uzgodnienia miały jednak nadal charakter wstępny i nie oznaczały automatycznego otwarcia cieśniny.
Arabia Saudyjska, umowa nuklearna ze Stanami Zjednoczonymi trafia do Kongresu. Administracja Donalda Trumpa przekazała Kongresowi projekt trzydziestoletniego porozumienia o cywilnej współpracy nuklearnej z Arabią Saudyjską. Umowa umożliwiłaby amerykańskim przedsiębiorstwom eksport technologii oraz budowę w Królestwie reaktorów AP1000. Wartość potencjalnych projektów może sięgać dziesiątek miliardów dolarów. Donald Trump utrzymuje, że porozumienie powinno wejść w życie dopiero po normalizacji stosunków saudyjsko-izraelskich i przystąpieniu Rijadu do porozumień Abrahamowych. Jednocześnie rozpoczęła się ustawowa procedura obejmująca 90 dni sesyjnych Kongresu. Jeżeli Kongres nie zgłosi skutecznego sprzeciwu, umowa może wejść w życie, co pozostawia niejasność dotyczącą sposobu prawnego wyegzekwowania politycznego warunku normalizacji. Arabia Saudyjska uzależnia uznanie Izraela od stworzenia nieodwracalnej drogi prowadzącej do powstania państwa palestyńskiego. Kontrowersje budzi również brak jednoznacznego zakazu samodzielnego wzbogacania uranu i przetwarzania zużytego paliwa przez Królestwo.
Komentarz Oliwier Gorgoń: Kluczowe dla oceny reżimu nieproliferacji jest to, że umowa nie zawiera trwałego zrzeczenia się prawa do wzbogacania (tzw. złoty standard nieproliferacji, wzorowany na umowie USA, Zjednoczone Emiraty Arabskie z 2009 r.), lecz odsyła decyzję do dwuletniego studium wykonalności, co w praktyce pozostawia furtkę do rozwinięcia krajowych zdolności cyklu paliwowego. W regionie, gdzie Iran od lat prowadzi własny program wzbogacania, a wojna amerykańsko-izraelsko-irańska wciąż trwa, każde osłabienie standardu nieproliferacyjnego wobec państwa trzeciego zwiększa ryzyko naśladownictwa w regionie (Turcja, Egipt), niezależnie od deklarowanych pokojowych intencji Rijadu. Uzależnienie wejścia w życie umowy od Porozumień Abrahama czyni ją też narzędziem politycznym w szerszej układance bliskowschodniej, co oznacza, że jej ostateczny kształt może się jeszcze zmienić w zależności od postępu, albo jego braku, w normalizacji saudyjsko-izraelskiej.
Armenia i Azerbejdżan, rozmowy o połączeniu systemów elektroenergetycznych. Przedstawiciele armeńskiego Ministerstwa Administracji Terytorialnej i Infrastruktury, operatora armeńskiego systemu elektroenergetycznego, Ministerstwa Energii Azerbejdżanu oraz przedsiębiorstwa Azerenerji spotkali się w Laçın. Rozmowy dotyczyły możliwości wzajemnego importu i eksportu energii elektrycznej oraz technicznych wariantów połączenia infrastruktury obu państw na ich wspólnej granicy. Spotkanie było jednym z pierwszych bezpośrednich kontaktów roboczych poświęconych praktycznej integracji infrastrukturalnej po wieloletnim konflikcie.
Komentarz Patryk Radke: Połączenie systemów energetycznych miałoby większe znaczenie polityczne, niż wskazywałaby sama skala potencjalnej wymiany energii. Wspólna infrastruktura zwiększa koszty ponownej eskalacji i stopniowo zastępuje logikę izolacji mechanizmem ograniczonej współzależności. Projekt wpisuje się również w szerszą rywalizację o przebieg nowych połączeń transportowych i energetycznych na Kaukazie Południowym. Dla Armenii może stanowić element dywersyfikacji kierunków importu energii, natomiast Azerbejdżanowi pozwala przedstawiać regionalną integrację jako praktyczny rezultat procesu pokojowego. Nie rozwiązuje to sporu dotyczącego ostatecznego traktatu pokojowego ani delimitacji całej granicy, ale przenosi normalizację z poziomu deklaracji na poziom współpracy technicznej.
Armenia, zatrzymanie byłego prezydenta Roberta Koczariana. Prokuratura zatrzymała byłego prezydenta i lidera opozycyjnego Sojuszu Armenia, przedstawiając mu zarzuty prania pieniędzy, przyjmowania łapówek i nadużycia władzy. Według śledczych Koczarian miał podczas prezydentury w latach 1998–2008 umożliwiać przejmowanie państwowego majątku na preferencyjnych warunkach, a następnie ukrywać pochodzenie uzyskanych środków. Zarzuty postawiono również dziewięciu innym osobom, w tym jego najstarszemu synowi Sedrakowi. Były prezydent zaprzeczył oskarżeniom, a jego otoczenie uznało postępowanie za motywowane politycznie. Koczarian pozostaje jednym z najważniejszych przedstawicieli armeńskiej opozycji opowiadającej się za utrzymaniem bliskich stosunków z Rosją.
Egipt, Eni i BP przygotowują decyzję inwestycyjną dotyczącą złoża Denise West. Eni, BP i Egyptian General Petroleum Corporation zamierzają w ciągu kilku miesięcy podjąć ostateczną decyzję inwestycyjną dotyczącą eksploatacji morskiego złoża gazu Denise West. Według Eni pierwsze wydobycie mogłoby rozpocząć się w okresie krótszym niż dwa lata. Podczas spotkania z prezydentem Abd al-Fattahem as-Sisim omawiano również cypryjski projekt Cronos, z którego gaz ma być transportowany do egipskiego terminalu LNG w Damietcie. Projekty mają wzmacniać pozycję Egiptu jako śródziemnomorskiego centrum przetwarzania i eksportu gazu.
Wizyta szefa CIA w Moskwie i spekulacje o rosyjskiej broni jądrowej. Dyrektor CIA John Ratcliffe odbył 25 sierpnia niezapowiedzianą, pierwszą w kadencji Trumpa wizytę w Moskwie, podczas której miał ostrzec rosyjskich urzędników przed eskalacją wobec państw bałtyckich (Estonii, Łotwy i Litwy) oraz namawiać Kreml do ograniczenia wsparcia dla Iranu. Wizyta zbiegła się w czasie z doniesieniami Bloomberga, według których w rosyjskich elitach rośnie poparcie dla użycia taktycznej broni jądrowej w Ukrainie, co część komentatorów w Polsce (Dziennik.pl, Interia) połączyła z możliwym wątkiem nuklearnym rozmów w Moskwie. Trump określił wyjazd Ratcliffe’a jako „półrutynowy” i zdementował, jakoby miał on powstrzymywać Rosję przed testowaniem NATO, a europejscy urzędnicy cytowani przez Bloomberga podważyli tezę, jakoby głównym tematem wizyty był atak na kraje bałtyckie.
Komentarz Oliwier Gorgoń: Powiązanie wizyty szefa CIA z rosyjskimi planami nuklearnymi wydaje się w tym momencie interpretacją wtórną wobec faktów, opartą raczej na zbiegu czasowym dwóch odrębnych wątków doniesień (ostrzeżenie przed atakiem konwencjonalnym na Bałtyk i osobne doniesienia Bloomberga o nastrojach proeskalacyjnych w Moskwie) niż na potwierdzonym powiązaniu źródłowym. Sam fakt, że Waszyngton uznał za konieczne wysłanie szefa wywiadu z bezpośrednim ostrzeżeniem, jest jednak istotny sam w sobie: wskazuje, że amerykańskie oceny wywiadowcze traktują scenariusz ograniczonego testu Artykułu 5 (możliwie z użyciem środków hybrydowych, a nie klasycznej inwazji) jako realny w perspektywie jesieni. Rozbieżność między amerykańską a europejską interpretacją celu wizyty pokazuje też szerszy problem: sojusznicy europejscy nie mają pełnego wglądu w rozmowy prowadzone bezpośrednio między Waszyngtonem a Moskwą, co w kontekście przerzucania na Europę głównej odpowiedzialności za własną obronę rodzi dodatkową niepewność co do spójności odstraszania na wschodniej flance.
26 sierpnia (środa)
Cieśnina Ormuz, sprzeczne komunikaty Iranu w sprawie porozumienia z Omanem. Rzecznik Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej poinformował, że Iran i Oman osiągnęły porozumienie w sprawie podziału odpowiedzialności za wody cieśniny oraz przyszłych przychodów związanych z obsługą żeglugi. Wkrótce potem wysokie rangą irańskie źródło przekazało, że umowa nie została jeszcze sfinalizowana, a strony nadal pracują nad jej szczegółami. Teheran podtrzymał stanowisko, że cieśnina nie zostanie w pełni otwarta bez zakończenia amerykańskiej blokady irańskich portów, zniesienia sankcji i wypłaty rekompensat przewidzianych w ramach wcześniejszych ustaleń rozejmowych.
Komentarz Patryk Radke: Rozbieżność komunikatów nie musi oznaczać zerwania rozmów. Bardziej prawdopodobne jest, że poszczególne ośrodki władzy w Teheranie próbują narzucić interpretację przyszłego porozumienia, zanim jego parametry zostaną zaakceptowane przez Oman i Stany Zjednoczone. Iran dąży do przekształcenia faktycznej kontroli nad żeglugą w trwały mechanizm współzarządzania cieśniną i pobierania opłat. Oman stara się natomiast przywrócić bezpieczny ruch handlowy bez rezygnacji z własnej suwerenności i bez bezpośredniego konfliktu z Waszyngtonem. Miarą postępu nie będą kolejne deklaracje, lecz rzeczywisty wzrost liczby przepływających jednostek, reakcja ubezpieczycieli morskich oraz stanowisko amerykańskiej marynarki wojennej.
Zjednoczone Emiraty Arabskie, gwałtowny spadek ruchu na lotnisku w Dubaju. Port lotniczy Dubai International obsłużył w pierwszej połowie 2026 roku 31,5 mln pasażerów, o 31,3 proc. mniej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Liczba operacji lotniczych spadła o 32,1 proc., do 150,6 tys. Bezpośrednią przyczyną były działania wojenne przeciwko Iranowi, zamykanie przestrzeni powietrznej, odwoływanie i przekierowywanie lotów oraz ostrożność międzynarodowych przewoźników. Przewoźnicy z regionu stopniowo odbudowują swoje siatki, jednak Lufthansa, British Airways i Singapore Airlines nadal utrzymują część ograniczeń. Wyniki stawiają pod znakiem zapytania wcześniejszą prognozę obsłużenia przez DXB blisko 100 mln pasażerów w całym 2026 roku.
Syria, Visa i Mastercard przeprowadzają pierwsze międzynarodowe transakcje kartowe. Visa i Mastercard przeprowadziły pierwsze międzynarodowe transakcje kartowe w Syrii. Mastercard i katarski QNB zrealizowały pierwszą kompleksową płatność międzynarodową, natomiast Visa przeprowadziła testową transakcję we współpracy z libańskim Fransabankiem i syryjską spółką Paymera. W teście Visy uczestniczył prezydent Ahmad asz-Szaraa, który dokonał płatności w jednej z restauracji w historycznym centrum Damaszku. Uruchomienie usług nie oznacza jeszcze ich ogólnokrajowej dostępności. QNB ma stopniowo rozszerzać sieć punktów akceptujących karty, a syryjski bank centralny kontynuuje odbudowę relacji korespondenckich z zagranicznymi instytucjami finansowymi.
Komentarz Patryk Radke: Pierwszy praktyczny skutek wykreślenia Syrii z amerykańskiej listy państw sponsorujących terroryzm pojawił się szybciej, niż można było oczekiwać. Wejście globalnych operatorów płatniczych potwierdza, że wcześniejszy status Syrii nie był jedynie obciążeniem symbolicznym, lecz tworzył realną barierę prawną i reputacyjną. Pilotażowe transakcje nie oznaczają jednak pełnego powrotu kraju do międzynarodowego systemu finansowego. Rzeczywistym sprawdzianem będzie skala dostępności płatności, odbudowa bankowości korespondenckiej oraz gotowość banków, ubezpieczycieli i inwestorów do długoterminowego zaangażowania. Syria nadal zmaga się ze słabością instytucji, nieprzewidywalnością regulacyjną, ryzykiem bezpieczeństwa i fragmentacją terytorialną.
Chiny, Xi Jinping odwiedzi Kirgistan i Egipt. Chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych poinformowało, że Xi Jinping weźmie udział w szczycie Szanghajskiej Organizacji Współpracy w Biszkeku oraz złoży wizyty państwowe w Kirgistanie i Egipcie między 30 sierpnia a 3 września. W Biszkeku chiński przywódca spotka się z prezydentem Sadyrem Dżaparowem i będzie rozmawiał o pogłębianiu współpracy regionalnej. Następnie uda się do Egiptu na pierwszą od dziesięciu lat wizytę państwową, podczas której spotka się z prezydentem Abd al-Fattahem as-Sisim. Podróż łączy dwa priorytetowe kierunki chińskiej polityki: wzmacnianie wpływów w Azji Centralnej oraz rozwijanie strategicznej obecności gospodarczej i politycznej na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej.
27 sierpnia (czwartek)
Katar, próba wznowienia mediacji między Stanami Zjednoczonymi a Iranem. Premier i minister spraw zagranicznych Kataru szejk Mohammed bin Abdulrahman Al Thani odwiedził Teheran, gdzie spotkał się z ministrem spraw zagranicznych Iranu Abbasem Aragczim. Rozmowy dotyczyły etapowego planu obejmującego tymczasowy irańsko-omański korytarz żeglugowy przez cieśninę Ormuz oraz wspólne działania związane z usuwaniem min. Wizyta nie doprowadziła do przełomu dyplomatycznego. Biały Dom poinformował, że nie prowadzi obecnie negocjacji z Iranem, ponieważ Teheran nie przystąpił do rozmów w sposób uznawany przez Waszyngton za konstruktywny. Iran utrzymuje natomiast, że nie opuścił stołu negocjacyjnego, a pełne otwarcie cieśniny uzależnia od zakończenia blokady irańskich portów, zniesienia sankcji i wypłaty rekompensat.
Cieśnina Ormuz, niewielki wzrost widocznego ruchu i kolejny incydent z udziałem tankowca. Dane Kpler wykazały dziesięć widocznych przepraw jednostek towarowych przez cieśninę w środę, wobec ośmiu dzień wcześniej. Wynik pozostawał poniżej dziesięciodniowej średniej wynoszącej około 15 jednostek. Dane obejmują statki wykrywane przez systemy monitorowania ruchu, dlatego nie uwzględniają jednostek poruszających się z wyłączonymi nadajnikami. Brytyjska agencja UK Maritime Trade Operations poinformowała jednocześnie, że jeden z tankowców został trafiony niezidentyfikowanym pociskiem. Na jednostce wybuchł pożar, który następnie ugaszono.
Azjatycki Bank Rozwoju, 400 mln dolarów na modernizację granic państw CAREC. Azjatycki Bank Rozwoju zatwierdził regionalny instrument finansowy BUILD o wartości 400 mln dolarów, przeznaczony na modernizację przejść granicznych, cyfryzację procedur celnych oraz ograniczenie czasu i kosztów transportu towarowego. Program obejmuje 11 państw należących do formatu Współpracy Gospodarczej Azji Centralnej: Afganistan, Azerbejdżan, Chiny, Gruzję, Kazachstan, Kirgistan, Mongolię, Pakistan, Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan. Rosnące znaczenie projektu jest związane między innymi ze zwiększonym wykorzystaniem Korytarza Środkowego łączącego Azję z Europą przez Azję Centralną, Morze Kaspijskie i Kaukaz Południowy. Inwestycje mają obejmować nie tylko infrastrukturę fizyczną, ale również elektroniczne systemy „jednego okienka”, nowoczesne mechanizmy kontroli i cyfrowe zarządzanie ryzykiem.
Pakistan i Kuwejt, rozszerzenie współpracy wojskowej. Ministrowie obrony Pakistanu i Kuwejtu, Khawaja Muhammad Asif oraz szejk Abdullah Ali Abdullah Al-Salem Al-Sabah, podpisali porozumienie „Protocol Agreement 2026”. Dokument rozszerza ramy współpracy ustanowione na podstawie umowy obronnej z 2023 roku. Pakistan ma wspierać kuwejckie siły zbrojne w zakresie szkolenia, rozwoju zdolności, ochrony granic oraz innych uzgodnionych obszarów współpracy wojskowej. Porozumienie jest rezultatem wielomiesięcznych rozmów prowadzonych w warunkach pogarszającego się bezpieczeństwa w Zatoce Perskiej.
Komentarz Patryka Radke: Porozumienie można odczytywać jako element szerszej dywersyfikacji partnerstw obronnych przez państwa Zatoki Perskiej. Nie oznacza ono zastąpienia amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa, lecz wskazuje na rosnące zainteresowanie dodatkowymi dostawcami szkoleń, technologii i zdolności wojskowych. Pakistan posiada odpowiedni potencjał oraz wieloletnie doświadczenie we współpracy z państwami arabskimi, ale jego jednoczesne relacje z Arabią Saudyjską, Kuwejtem i Iranem mogą ograniczać możliwość trwałego opowiedzenia się po jednej stronie regionalnej rywalizacji.
Armenia, sąd nakazuje tymczasowe aresztowanie Roberta Koczariana. Sąd antykorupcyjny uwzględnił wniosek prokuratury i zdecydował o umieszczeniu byłego prezydenta Roberta Koczariana w areszcie tymczasowym. Koczarian usłyszał trzy zarzuty nadużycia władzy, dwa zarzuty przyjęcia łapówki o szczególnie dużej wartości oraz cztery zarzuty prania pieniędzy na dużą skalę. W areszcie tymczasowym przebywa również jego najstarszy syn Sedrak. Obaj zaprzeczają popełnieniu przestępstw. Decyzja sądu wzmacnia polityczne znaczenie postępowania, ponieważ były prezydent pozostaje liderem jednego z najważniejszych ugrupowań opozycyjnych i zdecydowanym krytykiem prozachodniego zwrotu władz Armenii.
28 sierpnia (piątek)
Możliwe rozszerzenie Mecca Joint Defence Agreement. Trzy tygodnie po podpisaniu porozumienia przedstawiciele władz Bangladeszu zadeklarowali pozytywne nastawienie do ewentualnego członkostwa, zaznaczając jednak, że Dhaka nie otrzymała jeszcze formalnego zaproszenia. Kwestia dołączenia Bangladeszu może być pierwszym poważnym wyzwaniem dla Mecca Joint Defence Agreement. Jeśli Dhaka podpisałaby by wejście do porozumienia, zyskałoby ono kolejny kraj o muzułmańskiej większości, jednocześnie poszerzając swój zasięg geograficzny w regionie Oceanu Indyjskiego. Byłoby to również znaczącą zmianą dotychczasowego kursu prowadzenia polityki zagranicznej przez Bangladesz, który do tej pory prowadził ją pod hasłem: „Przyjaźń dla wszystkich, wrogość wobec nikogo [Friendship to all, malice towards none]“, skupiając się na umiarkowanym dialogu wielostronnym. Istotną obawą związaną z rozszerzeniem paktu na Azję Południową, jest możliwe pogorszenie relacji z Indiami, które dzielą granicę zarówno z Pakistanem, który jest członkiem założycielem paktu, jak i z Bangladeszem. Władze Indii stwierdziły, że pakt ma wpływ na bezpieczeństwo narodowe kraju. Randhir Jaiswal, rzecznik indyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, stwierdził, że „Nadal śledzimy wszystkie wydarzenia mające wpływ na bezpieczeństwo Indii i podejmujemy wszelkie niezbędne kroki w celu jego ochrony [tłumaczenie młodszych analityków]”.
29 sierpnia (sobota)
Cieśnina Ormuz pozostaje zamknięta. Wiceminister Spraw Zagranicznych Iranu, Kazem Gharibabadi powiedział, że Teheran nie spieszy się z ponownym otwarciem Cieśniny Ormuz. Iran i Oman osiągnęły porozumienie dotyczące warunków przepływu przez Ormuz, jednak Gharibabadi podkreślił, że nie wejdzie ono w życie automatycznie, lecz zależy od wywiązywania się ze swoich zobowiązań przez Stany Zjednoczone. Obecnie, jednym z kluczowych celów Iranu jest powrót na arenę międzynarodową i dyplomatyczny dialog.
Możliwe przedłużenie mandatu misji UNIFIL w Libanie. W Radzie Bezpieczeństwa ONZ trwają rozmowy dotyczące przyszłości Tymczasowych Sił Zbrojnych ONZ w Libanie (UNIFIL) oraz sytuacji bezpieczeństwa na południu kraju. Obowiązująca rezolucja Rady Bezpieczeństwa nr 2790, przyjęta jednomyślnie 28 sierpnia 2025 roku, przedłużyła mandat misji po raz ostatni do 31 grudnia 2026 roku. Po tej dacie UNIFIL ma rozpocząć stopniowe wycofywanie personelu, które powinno zakończyć się w ciągu roku. Stany Zjednoczone podczas negocjacji nad rezolucją opowiadały się za określeniem jednoznacznego terminu zakończenia misji, jednak ostatecznie poparły przyjęty tekst. Władze Libanu zabiegają o utrzymanie międzynarodowego wsparcia dla bezpieczeństwa na południu kraju, podczas gdy dalsza obecność UNIFIL pozostaje przedmiotem dyskusji dyplomatycznych.
Komentarz Klaudia Fukowska: Przyszłość UNIFIL będzie zależała przede wszystkim od sytuacji bezpieczeństwa na południu Libanu oraz zdolności libańskich sił zbrojnych do przejmowania zadań wykonywanych dotychczas przez misję ONZ. Rezolucja 2790 zakłada zakończenie działalności UNIFIL, ale pogorszenie sytuacji bezpieczeństwa może ponownie wywołać debatę o tempie i warunkach wycofywania misji. Francja pozostaje jednym z państw szczególnie zaangażowanych w dyskusję o międzynarodowym wsparciu dla Libanu, natomiast Stany Zjednoczone konsekwentnie podkreślają potrzebę zwiększenia odpowiedzialności władz libańskich za bezpieczeństwo własnego terytorium.
30 sierpnia (niedziela)
Stany Zjednoczone wznowiły ataki na Iran po około miesięcznej przerwie. Amerykańskie rakiety uderzyły w wyspę Larak w Cieśninie Ormuz. Następnie Irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) poinformował o rozpoczęciu ataków odwetowych za pomocą dronów i rakiet na amerykańskie bazy wojskowe „King Hussein” oraz „Al. Azraq” w Jordanii. IRGC nazwał je „Punishment of the Aggressor”. Jordania wydała oświadczenie, w którym informował, że przechwycono osiem pocisków, które naruszyły przestrzeń powietrzną kraju.
Syria otwiera swoją ambasadę w Libii po 14 latach. W Trypolisie oficjalnie ponownie otwarto ambasadę Syrii, która pozostawała zamknięta przez ponad 14 lat. W ceremonii uczestniczyli minister spraw zagranicznych Syrii Asaad al-Shaibani oraz przedstawiciele libijskiego Rządu Jedności Narodowej. Podczas wizyty syryjskiej delegacji strony podpisały również odrębne porozumienie dotyczące aktualizacji ram współpracy dwustronnej i reaktywacji Wyższego Komitetu Libijsko-Syryjskiego. Rozmowy dotyczyły odbudowy stosunków politycznych i gospodarczych po upadku rządów Baszara al-Asada, a także współpracy w obszarach bezpieczeństwa i energetyki oraz nierozstrzygniętych kwestii finansowych między instytucjami obu państw. Libijskie władze określiły wznowienie działalności syryjskiej placówki jako początek „nowego rozdziału” w stosunkach między oboma państwami.
Źródła:
Economic Outcast https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0613
U.S. Treasury – wystąpienie Scotta Bessenta https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0614
The Guardian – odpowiedź Iranu na amerykańskie sankcje https://www.theguardian.com/world/2026/aug/24/iran-vows-retaliate-countries-cooperate-fresh-us-sanctions
U.S. Department of State – wykreślenie Syrii z listy państw sponsorujących terroryzm https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesperson/2026/08/rescission-of-syrias-designation-as-a-state-sponsor-of-terrorism
U.S. Treasury/OFAC – status sankcji wobec Syrii https://ofac.treasury.gov/sanctions-programs-and-country-information/syria-sanctions-inactive-and-archived
Reuters – konsekwencje wykreślenia Syrii z listy https://www.reuters.com/world/middle-east/us-removes-syrias-designation-state-sponsor-terrorism-2026-08-24/
United Nations – posiedzenie Rady Bezpieczeństwa w sprawie Sudanu https://press.un.org/en/2026/sc16437.doc.htm
Sudan Tribune – propozycja rozszerzenia embarga na broń https://sudantribune.com/article/317836
Reuters – wyniki wyborów parlamentarnych w Kazachstanie https://www.reuters.com/world/asia-pacific/pro-presidential-party-kazakhstan-won-71-votes-weekend-election-electoral-2026-08-24/
Interfax – wstępne wyniki wyborów w Kazachstanie https://interfax.com/newsroom/top-stories/118819/
OBWE/ODIHR – wstępna ocena wyborów w Kazachstanie https://odihr.osce.org/odihr/667173
Armenpress – zapowiedź rozpoczęcia procesu składania wniosku Armenii do UE https://armenpress.am/en/article/1258711
Armenpress – stanowisko Paszyniana wobec OUBZ https://armenpress.am/en/article/1258725
Reuters – rozwiązanie i integracja Syryjskich Sił Demokratycznych https://www.reuters.com/world/middle-east/syrias-kurdish-led-sdf-dissolves-part-integration-with-damascus-2026-08-25/
Associated Press – rozmowy Iranu i Omanu dotyczące cieśniny Ormuz https://apnews.com/article/middle-east-iran-israel-hormuz-pakistan-august-25-2026-1a4fa2e3812c458a25a561b38dc89f09
Reuters – amerykańsko-saudyjskie porozumienie nuklearne https://www.reuters.com/world/middle-east/trump-sends-saudi-nuclear-deal-congress-says-riyadh-must-recognize-israel-2026-08-25/
NEWS.am – spotkanie energetyczne Armenii i Azerbejdżanu https://news.am/en/news/1057584
Reuters – zatrzymanie Roberta Koczariana https://www.reuters.com/world/state-prosecutors-armenia-detain-ex-president-kocharyan-corruption-charges-2026-08-25/
Reuters – inwestycje gazowe Eni i BP w Egipcie https://www.reuters.com/business/energy/eni-bp-aim-final-investment-decision-egypts-gas-discovery-few-months-2026-08-25/
Iranu i Omanu https://www.reuters.com/world/china/iran-oman-discuss-temporary-hormuz-corridor-impasse-with-us-drags-2026-08-25/
Reuters – deklaracja Korpusu Strażników Rewolucji w sprawie Ormuzu https://www.reuters.com/world/asia-pacific/iran-oman-reach-agreements-share-hormuz-revenues-revolutionary-guards-say-2026-08-26/
Dubai Airports – wyniki DXB za pierwszą połowę 2026 roku https://media.dubaiairports.ae/dxb-enters-stronger-second-half-as-capacity-returns-and-investment-continues/
Reuters – spadek ruchu na lotnisku w Dubaju https://www.reuters.com/world/middle-east/dubais-dxb-first-half-passenger-traffic-falls-more-than-30-iran-war-disrupts-2026-08-26/
Reuters – pierwsze płatności Visa i Mastercard w Syrii https://www.reuters.com/world/middle-east/visa-mastercard-launch-international-card-payments-syria-after-us-lifts-2026-08-27/
Reuters – zapowiedź wizyt Xi Jinpinga w Kirgistanie i Egipcie https://www.reuters.com/world/china/chinas-xi-attend-sco-summit-kyrgyzstan-visit-egypt-ministry-says-2026-08-26/
Reuters – wizyta premiera Kataru w Teheranie https://www.reuters.com/world/middle-east/qatar-pm-visit-tehran-pursue-mediation-efforts-2026-08-26/
Reuters – dane dotyczące ruchu przez cieśninę Ormuz https://www.reuters.com/world/middle-east/shipping-traffic-through-strait-hormuz-rises-slightly-data-shows-2026-08-27/
Asian Development Bank – finansowanie modernizacji granic w państwach CAREC https://www.adb.org/news/adb-approves-400-million-financing-facility-modernize-borders-facilitate-trade-carec-region
Arab News – porozumienie obronne Pakistanu i Kuwejtu https://www.arabnews.com/node/2656045/amp
https://armenpress.am/en/article/1258959
https://armenpress.am/en/article/1259008/amp
https://www.dw.com/en/will-bangladesh-join-the-mecca-defense-alliance/a-78613944
https://www.cnn.com/2026/08/26/politics/trump-saudi-arabia-nuclear-deal