EastBridge Insight Week #06

 7 września (poniedziałek)

Stany Zjednoczone i Iran, utrzymuje się wymiana ciosów po atakach na tankowce. Tło minionego weekendu wciąż determinuje sytuację na początku tygodnia: Centralne Dowództwo Sił Zbrojnych USA (CENTCOM) potwierdziło zniszczenie lub trwałe unieruchomienie trzech irańskich tankowców po tym, jak Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej wystrzelił pociski balistyczne w kierunku amerykańskiego lotniskowca i niszczyciela. Waszyngton określił zaatakowane jednostki jako część „wielomiliardowej cienistej sieci” finansującej IRGC i jego regionalnych sojuszników. Przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf oświadczył, że „era proporcjonalnych odpowiedzi się skończyła”, sygnalizując gotowość Teheranu do podniesienia poziomu eskalacji.

Jemen, kontrofensywa sił rządowych w Ta’izz i Al-Hudajdzie. Siły Rady Przywództwa Prezydenckiego (PLC), wspierane przez lotnictwo saudyjskie, prowadzą kontrataki na pozycje Hutich po tym, jak ci rozpoczęli ofensywę w prowincji Ta’izz, próbując odciąć miasto od wybrzeża i przejąć kontrolę nad cieśniną Bab al-Mandab. Tysiące cywilów uciekają w kierunku Al-Mukhy (Mocha) na wybrzeżu Morza Czerwonego. Wysłannik ONZ do Jemenu Hans Grundberg wezwał strony konfliktu do zaprzestania działań zbrojnych, ostrzegając przed powrotem do wojny na pełną skalę.

Liban, izraelski nalot na Kfar Roummane pomimo formalnego zawieszenia broni. Izraelskie lotnictwo przeprowadziło nalot na wioskę Kfar Roummane w południowym Libanie. Libańska armia rozmieściła siły w rejonie w reakcji na atak. Incydent wpisuje się w utrzymujący się od kwietnia stan tymczasowego zawieszenia broni między Izraelem a Hezbollahem, które nie powstrzymuje punktowych izraelskich operacji na południu kraju, gdzie Izrael wciąż okupuje część terytorium.

Mozambik, porwanie zakładników w rejonie rezerwatu Niassa. Bojownicy powiązani z ugrupowaniem afiliowanym przy Państwie Islamskim napadli na obozowisko myśliwskie w pobliżu rezerwatu Niassa, biorąc jako zakładników południowoafrykańskiego mechanika i dwóch pracowników. Kilku kolejnych mieszkańców pobliskiej wioski Marangira uznano za zaginionych.

8 września (wtorek)

Jemen, siły rządowe zapowiadają odbicie Sany. Siły lojalne wobec uznawanego przez ONZ rządu Jemenu ogłosiły kontrofensywę mającą na celu odzyskanie kontroli nad stolicą, koncentrując działania w prowincjach Ta’izz, Al-Bajda i Al-Dżawf, uznawanym za główną bramę na drodze do Sany. Rzecznik sił rządowych Madżid an-Nuzajli określił cel kampanii jako „wyzwolenie Jemenu spod uchwytu” Hutich. Nalot, o który Huti oskarżają Arabię Saudyjską, tego samego dnia trafił w zakład karny w Al-Hazm, zabijając co najmniej siedem osób; Huti zapowiedzieli, że „agresja nie pozostanie bez kary”.

Libia, zatrzymania w związku z atakami i planowanymi atakami dronowymi na infrastrukturę naftową. Władze libijskie zatrzymały pięć osób, w tym część cudzoziemców, w związku z domniemaną „komórką sabotażową” planującą ataki dronowe na kompleks naftowy w Zawiji oraz elektrownię pod Trypolisem.

Sudan, ujawnienie tajnego programu broni chemicznej.  Śledztwa dziennikarzy „New York Timesa” i „Washington Post”, oparte na wewnętrznych dokumentach wojskowych, zdjęciach i przechwyconych wiadomościach, ujawniły istnienie tajnego sudańskiego programu broni chemicznej opartej na bombach chlorowych, rozwijanego przez wojsko od 2024 roku.

Nigeria, kontrowersje wokół domniemanego okupu za zakładników. Pojawiły się doniesienia, według których za uwolnienie zakładników zapłacono około 3,7 mln dolarów. Prezydencja zaprzeczyła tym doniesieniom, odsyłając pytania do resortu obrony, który nie odpowiedział, oraz do biura doradcy ds. bezpieczeństwa, które nie potwierdziło nawet istnienia rozejmu.

9 września (środa)

Jemen, eskalacja walk w rejonie Al-Hazm. Trwają starcia między siłami rządowymi a Hutimi w rejonie Al-Hazm, stolicy prowincji Al-Dżawf. Według organizacji humanitarnych rośnie liczba osób zmuszonych do opuszczenia domów w wyniku walk na froncie ta’izzkim, w Al-Hudajdzie, Al-Dżawf, Marib i Ad-Dali.

10 września (czwartek)

Jemen, Huti przejmują port Al-Mukha (Mocha). Huti ogłosili przejęcie kontroli nad portem Al-Mukha na wybrzeżu Morza Czerwonego, zyskując przyczółek o znaczeniu zarówno terytorialnym, jak i morskim, w bezpośrednim sąsiedztwie szlaków żeglugowych wokół cieśniny Bab al-Mandab. Według organizacji humanitarnych bilans dwóch tygodni walk w Ta’izz, Al-Hudajdzie, Al-Dżawf, Marib i Ad-Dali sięgnął co najmniej 194 zabitych i 880 rannych. Analitycy, w tym Ahmed Nagi z International Crisis Group, podkreślają, że posunięcie Hutich w kierunku wybrzeża zachodniego ma wymiar nie tylko terytorialny, lecz również morski, wpisujący się w dotychczasową strategię grupy wobec żeglugi na Morzu Czerwonym.

11 września (piątek)

Arabia Saudyjska, atak dronowy na ropociąg Wschód-Zachód. Arabia Saudyjska wstrzymała działanie ropociągu Wschód-Zachód po ataku kilku dronów na infrastrukturę w regionach Rijadu i Medyny, w wyniku którego odnotowano ofiary i straty materialne. Strona saudyjska wskazała, że drony wystrzelono z terytorium Iraku. Sekretarz Generalny Rady Współpracy Zatoki (GCC) Jasem Mohamed Albudaiwi określił atak jako „niebezpieczną eskalację i niedopuszczalne zagrożenie” dla bezpieczeństwa i integralności terytorialnej Królestwa. Bagdad potępił atak i zdymisjonował dowódcę wojskowego odpowiedzialnego za operacje w prowincji Majsan.

Komentarz Oliwier Gorgoń: Atak na ropociąg Wschód-Zachód, przeprowadzony rzekomo z terytorium Iraku, zbieg tego wydarzenia z eskalacją w Jemenie, powinnien być traktowany jako celowe działanie a nie  odrębne incydenty. Od miesięcy Huti prowadzą spójną kampanię wymierzoną w saudyjską infrastrukturę energetyczną, od rafinerii w Ras Tanurze i Dżizanie po instalacje w Nadżranie, a celem tej kampanii jest wyczerpywanie zdolności eksportowych państwa sprzymierzonego ze Stanami Zjednoczonymi, nie zaś wyłącznie odwet za konkretne uderzenia sił rządowych. Rozszerzenie się teatru działań na infrastrukturę w głębi lądu, poza tradycyjną strefę czerwonomorską, i domniemane wykorzystanie terytorium irackiego wskazuje, że wojna iracko-izraelsko-amerykańska (trwająca od 28 lutego) rozlewa się na kolejne osie, jemeńsko-saudyjską i iracko-saudyjską, przy zachowaniu formuły odpowiedzialności rozproszonej, w której trudno o jednoznaczne przypisanie sprawstwa. Deklaracja Ghalibafa z początku tygodnia, że „era proporcjonalnych odpowiedzi się skończyła”, w tym kontekście czyta się nie jako zapowiedź bezpośredniej konfrontacji Iranu ze Stanami Zjednoczonymi, lecz jako sygnał gotowości do dalszego podnoszenia kosztów działania państw sprzymierzonych z Waszyngtonem za pośrednictwem sieci podmiotów zastępczych. Miarą tego, czy mamy do czynienia z kontrolowaną eskalacją, czy z realnym ryzykiem przejścia do kolejnej fazy wojny, będzie w najbliższych tygodniach reakcja Rijadu: czy ograniczy się do środków dyplomatycznych i wzmocnienia obrony powietrznej, czy zdecyduje się na uderzenie odwetowe wykraczające poza Jemen.

Niger, roszada na szczycie dowództwa sił zbrojnych. Prezydent Nigru Abdourahamane Tchiani podpisał cztery dekrety nominacyjne, zastępując szefa sztabu sił zbrojnych generała Moussę Salaou Barmou generałem Mamane Sani Kiaou. Zmiana następuje kilka tygodni po próbie buntu w wojsku, stłumionej przy udziale żołnierzy rosyjskiego Africa Corps, których w kraju stacjonuje obecnie około 200.

12 września (sobota)

Jemen, wymiana więźniów między stronami konfliktu. Osoby lojalne wobec władz Hutich, zwolnione z więzienia kontrolowanego przez siły rządowe, dotarły do kontrolowanej przez Hutich Sany.

13 września (niedziela)

Syria, wybuch protestów paliwowych w całym kraju. W Syrii doszło do pierwszej fali demonstracji przeciwko podwyżkom cen paliw, sięgającym 40 proc. w przypadku oleju napędowego i 28 proc. w przypadku benzyny. Resort energii tłumaczył podwyżki wzrostem globalnych kosztów paliw oraz przestojem największej w kraju rafinerii w Banijas, nieczynnej od lipca. Demonstracje i blokady dróg objęły Aleppo, Idlib, Hamę, Dara’a, Rakkę, Deir ez-Zor i Al-Hasakah; protestujący zablokowali też przejście graniczne z Irakiem w Al-Bukamal oraz trasy wykorzystywane przez cysterny z ropą.

Źródła

Al Jazeera – kontrofensywa sił rządowych w Jemenie https://www.aljazeera.com/news/2026/9/7/yemen-govt-forces-launch-air-strikes-on-houthi-targets

Al Jazeera – oskarżenia Hutich wobec Arabii Saudyjskiej ws. ataku na więzienie https://www.aljazeera.com/news/2026/9/7/houthis-accuse-saudi-arabia-of-killing-seven-in-yemen-prison-attack

Al Jazeera – zapowiedź odbicia Sany https://www.aljazeera.com/news/2026/9/8/yemeni-forces-launch-counteroffensive-against-houthis-vow-to-retake-sanaa

Al Jazeera – eskalacja starć saudyjsko-huckich https://www.aljazeera.com/news/2026/9/8/saudi-houthi-fighting-in-yemen-escalates-what-happened-and-whats-next

Al Jazeera – walki na wielu frontach w Jemenie https://www.aljazeera.com/news/2026/9/10/houthis-yemeni-forces-engaged-in-fierce-battles-why-each-front-matters

Al Jazeera – kontynuacja walk (13 września) https://www.aljazeera.com/news/2026/9/13/fighting-continues-between-yemen-govt-forces-houthis-what-is-the-latest

Al Jazeera – atak dronowy na ropociąg Wschód-Zachód https://www.aljazeera.com/news/2026/9/11/saudi-arabia-says-east-west-pipeline-hit-by-drones-launched-from-iraq

GlobalSecurity.org – oświadczenie GCC ws. ataku na ropociąg https://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/saudi/2026/saudi-260911-gcc01.htm

GlobalSecurity.org – oświadczenie GCC ws. ataków na Nadżran https://www.globalsecurity.org/military/library/news/2026/09/mil-260908-gcc01.htm

Arab News – reakcje GCC na ataki na Arabię Saudyjską https://www.arabnews.com/saudi-arabia/gcc-chief-condemns-houthi-attacks-on-saudi-arabia-3000889

ABC News – uderzenia USA na irańskie tankowce https://abcnews.com/International/live-updates/iran-live-updates-centcom-targeted-iranian-forces-posed/?id=136080582

NPR – wznowienie wymiany ciosów USA–Iran https://www.npr.org/2026/09/02/g-s1-141500/us-iran-war

Middle East Eye – protesty paliwowe w Syrii https://www.middleeasteye.net/news/syria-protests-spread-fuel-prices-rise-40-percent

The Jerusalem Post – analiza protestów paliwowych w Syrii http://www.jpost.com/middle-east/article-908553

Rio Times – Africa Intelligence Brief, 7 września (Mozambik) https://www.riotimesonline.com/africa-intelligence-brief-monday-september-7-2026/

Rio Times – Africa Intelligence Brief, 8 września (Libia, Sudan, Nigeria) https://www.riotimesonline.com/africa-intelligence-brief-tuesday-september-8-2026/

Rio Times – Africa Intelligence Brief, 14 września (Niger) https://www.riotimesonline.com/africa-intelligence-brief-monday-september-14-2026/