#08
EastBridge Insight Week
EastBridge Insight Week #08
Podsumowanie tygodnia 21-26 września 2026 przygotowała Klaudia Fukowska.
21 września (poniedziałek)
Zmarł Ahmed bin Rashid Al Maktoum, brat Mohammeda bin Rashida Al Maktouma. Szejk Ahmed miał 76 lat. W oficjalnym komunikacie Dworu Władcy Dubaju nie podano przyczyny jego śmierci. W Dubaju ogłoszono 10-dniową żałobę wraz z opuszczeniem flag do połowy masztu. Kondolencje złożyły m.in. władze Izraela.
22 września (wtorek)
Pierwsza grupa syryjskich policjantek ukończyła nowo powstałą akademię dla kobiet w Al-Tal na obrzeżach Damaszku. Około 150 kobiet ukończyło sześciomiesięczne szkolenie, stając się pierwszą grupą absolwentek nowej akademii policyjnej dla kobiet. Generał brygady Huda Sarjawi, dyrektorka Women’s Police Institute, podkreśliła, że „udział kobiet w sektorze bezpieczeństwa jest koniecznością społeczną, a także wspiera udział kobiet we wszystkich dziedzinach [tłumaczenie autorki]”.
23 września (środa)
Prezydent Azerbejdżanu Ilham Alijew ułaskawił Martina Ryana, obywatela Francji skazanego w marcu 2026 za szpiegostwo. Ryan został w marcu skazany na 10 lat więzienia. Według doniesień medialnych uwolnienie jego oraz drugiego obywatela Francji było elementem szerszych negocjacji między Paryżem a Baku. Dzień wcześniej, 22 września, uzbecko-rosyjski oligarcha Alisher Usmanov został wykreślony z unijnej listy sankcyjnej. Francja miała uzależniać swoją zgodę na przedłużenie części sankcji UE związanych z rosyjską agresją na Ukrainę od gestu ze strony Azerbejdżanu wobec więzionych obywateli Francji.
Komentarz Klaudia Fukowska: Porozumienie może mieć podwójne znaczenie. Z jednej strony stwarza szansę na poprawę od dawna napiętych stosunków między Paryżem a Baku, z drugiej może ułatwić szerszy dialog Azerbejdżanu z Unią Europejską i NATO. Jest to jednak dopiero jeden z kroków na drodze do normalizacji. Relacje Azerbejdżanu z Armenią, sytuacja Ormian wysiedlonych z Górskiego Karabachu, kwestie praw człowieka oraz napięcia wywoływane zachodnią krytyką władz w Baku nadal mogą stanowić istotne przeszkody w pogłębianiu współpracy z państwami europejskimi.
24 września (czwartek)
Stany Zjednoczone drugi rok z rzędu odmówiły udzielenia amerykańskich wiz Prezydentowi Palestyny Mahmudowi Abbasowi i części palestyńskiej, uniemożliwiając im udział w 81 sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło wcześniej rezolucję umożliwiającą odtworzenie podczas debaty generalnej wcześniej nagranego wystąpienia Abbasa. Rezolucję poparły 152 państwa, przeciw były 3 — Stany Zjednoczone, Izrael i Paragwaj — a 4 wstrzymały się od głosu: Kolumbia, Honduras, Panama i Peru.
Komentarz Klaudia Fukowska: W reakcji na odmowę wydania wiz palestyńskiej delegacji prezydent Abbas w przemówieniu nagranym wcześniej w swoim biurze w Ramallah ostrzegł ONZ przed „kolejną Nakbą”. Nakba, czyli po arabsku „katastrofa”, odnosi się do masowych wysiedleń Palestyńczyków i utraty przez nich domów oraz majątku w związku z wojną z lat 1947–1949 i powstaniem państwa Izrael. Abbas określił działania w Strefie Gazy jako „wojnę ludobójczą” oraz wezwał Stany Zjednoczone „do powrotu do języka dialogu i wzajemnego szacunku [tłumaczenie autorki]“. Podziękował również 160 państwom uznającym Państwo Palestyńskie i zaapelował o przyznanie Palestynie pełnego członkostwa w ONZ.
Protest delegacji podczas wystąpienia Benjamina Netanjahu. Na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ pojawił się premier Izraela Benjamin Netanjahu, wobec którego Międzynarodowy Trybunał Karny wydał w listopadzie 2024 r. nakaz aresztowania. MTK zarzuca mu odpowiedzialność m.in. za zbrodnię wojenną polegającą na stosowaniu głodu jako metody prowadzenia wojny oraz za zbrodnie przeciwko ludzkości. Netanjahu pozostaje na wolności. Podczas swojego przemówienia stwierdził, że zniszczenie irańskich obiektów nuklearnych było „jedną z najłatwiejszych decyzji”, jakie musiał podjąć jako premier, a oskarżenia Izraela o ludobójstwo w Strefie Gazy nazwał „największym kłamstwem stulecia”. Gdy Netanjahu pojawił się na mównicy, dziesiątki delegatów opuściły salę w geście protestu. Nie było to jednak wydarzenie bezprecedensowe — podobny masowy protest podczas jego przemówienia odbył się również na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ w 2025 roku.
25 września (piątek)
“Nikt nie przemawia w imieniu Libanu”. Wystąpienie Premiera Nawafa Salama na 81 sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Salam dobitnie podkreślał, że decyzje dotyczące bezpieczeństwa i przyszłości jego kraju powinny należeć wyłącznie do państwa i jego instytucji konstytucyjnych. Stwierdził, że Liban nie będzie wykorzystywany jako arena dla konfliktów między innymi państwami, które “narzuciły Libanowi wojnę, której sam nie wybrał [tłumaczenie autorki]“. Salam podkreślił dalszą rolę obecności sił międzynarodowych i ostrzegł przed możliwą “próżnią” w przypadku wycofania się UNIFIL. Na koniec podziękował organizacjom humanitarnym i agencjom ONZ za obecne wsparcie, prosząc również społeczność międzynarodową o dalsze finansowanie w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb osób poszkodowanych, zwłaszcza przesiedleńców, a także o wsparcie odbudowy kraju
Iran nie zdecyduje się na ustępstwa w sprawie swojego programu nuklearnego. Według wysokiego rangą irańskiego urzędnika, cytowanego anonimowo przez Reutersa, Teheran nie zamierza zgodzić się na kluczowe amerykańskie żądania dotyczące programu nuklearnego, nawet w przypadku osiągnięcia porozumienia w sprawie Cieśniny Ormuz. Iran deklarował, że Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta do czasu spełnienia jego warunków. Prezydent Masoud Pezeshkian wyraził natomiast nadzieję na osiągnięcie porozumienia przed wyborami połówkowymi w Stanach Zjednoczonych, zaplanowanymi na 3 listopada 2026 roku. Anonimowy wysoki rangą urzędnik irański przekazał Reutersowi, że nawet w przypadku osiągnięcia porozumienia Iran nie zamierza zrezygnować z prawa do wzbogacania uranu ani zgodzić się na wywóz wysoko wzbogaconego uranu za granicę. Teheran deklaruje jednak gotowość do szczegółowych rozmów o programie nuklearnym po spełnieniu przez Stany Zjednoczone określonych warunków.
26 września (sobota)
Syryjscy Kurdowie powracają do Afrin. Trwa zorganizowany powrót syryjskich Kurdów wysiedlonych z Afrin w 2018 r. podczas kierowanej przez Turcję operacji „Gałązka Oliwna”, wymierzonej przede wszystkim w zdominowane przez Kurdów Ludowe Jednostki Ochrony (YPG). Po upadku reżimu Baszara al-Asada w grudniu 2024 r. nowo utworzony rząd przejściowy Syrii ogłosił, że ułatwi bezpieczny powrót osobom, które uciekły z Afrin. Proces rozpoczął się już wcześniej w 2026 r. — w kwietniu i maju syryjskie służby bezpieczeństwa pomagały w powrocie setek rodzin. Do końca września, według lokalnych władz cytowanych przez Al Jazeerę, w ramach organizowanych transportów powróciło około 12 tys. rodzin.
27 września (niedziela)
Daesh (tzw. Państwo Islamskie) wciąż aktywne w Syrii. Władze w Damaszku poinformowały o namierzeniu i udanym aresztowaniu na północy kraju czterech przywódców i kilku członków jednej z komórek Daesh, która w przeszłości była silnie związana z działalnością terrorystyczną, a obecnie planowała możliwe ataki wymierzone w bezpieczeństwo i stabilność kraju.
Komentarz Klaudia Fukowska: Po upadku reżimu Baszara al-Asada w 2024 r. nowe władze Syrii dołączyły w 2025 roku do prowadzonej przez Stany Zjednoczone koalicji przeciwko Daesh. Pomimo że w 2019 r. organizacja straciła praktycznie wszystkie kontrolowane przez siebie terytoria w Iraku i Syrii, a wielu jej członków zostało uwięzionych, ISIS nadal pozostaje aktywne na terenach obu państw. W Syrii jego pozostałości działają przede wszystkim na rozległych obszarach pustynnych i nadal sporadycznie przeprowadzają ataki, głównie przeciwko syryjskim siłom bezpieczeństwa.
Źródła:
https://www.jpost.com/middle-east/article-909307
https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2026-09-24/azerbaijan-france-a-chance-a-reset
https://news.un.org/en/story/2026/09/1168426
https://www.un.org/unispal/about-the-nakba/
https://news.un.org/en/story/2026/09/1168431