EastBridge Insight Week #10 | EastBridge Think Lab

5 października (poniedziałek)

Turcja, Arabia Saudyjska i Pakistan rozpoczynają wdrażanie Sojuszu Mekkańskiego. Na nadzwyczajnym posiedzeniu Strategicznego Komitetu Polityczno-Obronnego Sojuszu Mekkańskiego na rzecz Obrony w Rijadzie Turcja, Arabia Saudyjska i Pakistan postanowiły niezwłocznie przejść do realizacji zobowiązań kolektywnej obrony, w tym do szybkiego rozmieszczenia w Królestwie uzgodnionych sił i zdolności wojskowych. Strony potępiły próby ataków na Mekkę i Medynę oraz ataki na saudyjskie miasta i obiekty gospodarcze, nie wskazując sprawcy. Pierwszym sekretarzem generalnym sojuszu na trzyletnią kadencję został gen. broni w st. spocz. Nauman Mahmood z Pakistanu. Oświadczenie nie podaje liczebności sił ani rodzajów sprzętu, a rozmieszczenie ma następować zgodnie z wewnętrznym ustawodawstwem każdej ze stron.

IRGC zawraca tankowiec wchodzący do Cieśniny. UKMTO poinformowało, że tankowiec wpływający do Cieśniny Ormuz ok. 11 Mm na północ od Chasabu został wywołany przez IRGC i otrzymał polecenie zawrócenia pod groźbą ostrzału, które kapitan wykonał. Dzień wcześniej Ali Fadawi, szef grupy doradczej przy dowódcy IRGC, ostrzegł w telewizji państwowej, że jednostki korzystające z nadzorowanej przez USA trasy wzdłuż wybrzeża Omanu mogą zostać zaatakowane. Tego samego dnia UKMTO zgłosiło trafienie tankowca wychodzącego z cieśniny, a według Seatrade trafiony został także gazowiec LNG Maran Gas Mystras.

Khurais: sprzeczne relacje o przerwie w przepływie. Źródło w saudyjskim sektorze energetycznym przekazało AFP, że po ataku z 4 października na stację pomp w Khurais, na wschód od Rijadu, przepływ rurociągiem East-West do terminalu w Janbu ponownie wstrzymano. Tego samego dnia Bloomberg, powołując się na osoby znające sprawę, oraz rozmówca Reutersa podali, że ropa płynie rurociągiem bez zakłóceń. Doniesienia nie pozwalały zatem przesądzić, czy i jak długo występowała przerwa w przesyle. Ceny ropy po pierwszych doniesieniach wzrosły nawet o 1,2%, po czym oddały część zwyżki. Rzecznik Huti Jahja Sari przedstawił ataki na obiekty Aramco w Rijadzie i Khurais jako odwet za saudyjskie naloty na Sanę i pięć prowincji Jemenu. Liczący ok. 1200 km rurociąg stał się kluczowym kanałem saudyjskiego eksportu od początku irańskiej blokady Ormuz.

Siły rządowe ogłaszają odbicie Mochy. Siły uznawanego międzynarodowo rządu Jemenu, wspierane przez lotnictwo koalicji pod wodzą Arabii Saudyjskiej, rozpoczęły operację „Świt Jemenu”. Rzecznik wojskowy płk Madżid an-Nuzajli ogłosił przejęcie kontroli nad rejonem cieśniny Bab al-Mandab i lotniskiem w Dhubab oraz przecięcie drogi Dhubab-Mocha, a koalicja podała, że uderzyła w 324 cele. Ministerstwo obrony zadeklarowało zdobycie Mochy, zajętej przez Huti we wrześniu, a według czterech źródeł rządowych wojska dotarły wieczorem na przedmieścia miasta; informacji nie potwierdzono niezależnie. Według MarEx obie strony nadal deklarowały kontrolę nad odcinkami wybrzeża w rejonie Dhubab i Bab al-Mandab.

Tadżykistan i Iran: pełny ruch bezwizowy. Od 5 października obywatele Tadżykistanu i Iranu z paszportami zwykłymi mogą wjeżdżać, przejeżdżać tranzytem i przebywać w drugim państwie bez wizy do 30 dni w każdym okresie 90 dni, również przez przejścia lądowe i połączenia lotnicze z państw trzecich. Od początku 2025 roku zwolnienie obejmowało wyłącznie bezpośrednie połączenia lotnicze. Oba państwa nie graniczą ze sobą, więc ruch lądowy wymaga tranzytu przez Afganistan albo przez Turkmenistan i Uzbekistan. Zwolenienie z obowiązku wizowego między Iranem a Tadżykistanem nie znosi wymogów wjazdowych państw tranzytowych.

Podejrzenie dżumy w obwodzie irkuckim. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow wezwał do opierania się wyłącznie na komunikatach Rospotriebnadzoru w sprawie zgonu pracownicy Irkuckiego Instytutu Przeciwdżumowego, która według źródeł kilku mediów mogła chorować na dżumę płucną. Rospotriebnadzor podał jako przyczynę zgonu zapalenie płuc o nieustalonej przyczynie, a niezależne media informowały o niepotwierdzonej przez władze kwarantannie w kilku szpitalach w Irkucku oraz o izolacji lub obserwacji blisko 200 osób z kontaktu. Kirgistan (od 3 października) i Tadżykistan wzmocniły kontrolę sanitarną na granicach, a Kazachstan i Uzbekistan ogłosiły środki nadzwyczajne i podwyższoną gotowość. W środę rzecznik Kremla uznał zdecydowaną większość doniesień medialnych w tej sprawie za fałszywe, dyrektor generalny WHO wezwał Moskwę do wyjaśnienia informacji o drugim pracowniku z zapaleniem płuc o niejasnym pochodzeniu, a USA formalnie poprosiły o dodatkowe informacje.

Bombowce B-1 wycofane z RAF Fairford. Prezydent Donald Trump potwierdził, że zagrożenie powiązane z Iranem skłoniło USA do wycofania bombowców B-1 z brytyjskiej bazy RAF Fairford. 27 września w pobliżu bazy zatrzymano pięciu mężczyzn, a cztery dni później obywatela Wielkiej Brytanii i Iranu podejrzanego o przygotowywanie aktów terrorystycznych. Według Reutersa Londyn zezwalał na użycie Fairford wyłącznie do uderzeń defensywnych na irańskie wyrzutnie atakujące statki w Ormuz, a analityk RUSI ocenił, że przeniesienie maszyn czasowo ogranicza zdolność USA do szybkiego zwiększenia liczby lotów przeciw Iranowi.

6 października (wtorek)

On Peace: 12 rannych marynarzy. Tankowiec On Peace (bandera Panamy, właściciel ONEX DMCC z Dubaju) został trafiony niezidentyfikowanym pociskiem podczas przejścia przez Ormuz u wybrzeży Omanu – 12 z 19 członków załogi doznało oparzeń. Indyjskie MSZ podało, że na pokładzie było 17 obywateli Indii, a wśród rannych jest 11 z nich. Według ministerstwa obrony Omanu atak nastąpił ok. 9 Mm na północny wschód od Limy w muhafazie Musandam, pocisk wywołał pożar na pokładzie, a omańskie lotnictwo przetransportowało 10 rannych do szpitala w Chasabie. Jednostka figuruje na opublikowanej 28 września liście jednostek uznanych przez irański Urząd Cieśniny Zatoki Perskiej (PGSA) za nieprzestrzegające jego przepisów (IMO 9893204). Sam wpis nie dowodzi związku z atakiem.

CENTCOM: bilans blokady irańskich portów. CENTCOM podał, że od wznowienia blokady irańskich portów 14 lipca siły USA zawróciły 130 statków handlowych, unieruchomiły 3 jednostki odmawiające wykonania poleceń i w ciągu 12 tygodni zniszczyły 13 statków. Dowódca CENTCOM adm. Brad Cooper stwierdził, że w ciągu dwóch miesięcy siły USA zapewniły bezpieczne przejście przez Ormuz ponad miliardowi baryłek ropy. Według MarEx w ciągu siedmiu dni do 6 października trafionych zostało 12 tankowców i gazowców. MarEx przypisuje te ataki Iranowi, UKMTO nie wskazuje sprawcy.

Rurociąg East-West i eksport przez Janbu. Minister energii Arabii Saudyjskiej książę Abdulaziz bin Salman podał, że we wtorek rano przepływ rurociągiem East-West wynosił 5,8 mln b/d, dzień po doniesieniach o jego wstrzymaniu. Według Kpler łączna ilość ropy załadowanej na statki w dwóch saudyjskich terminalach nad Morzem Czerwonym wyniosły od 17 września do 4 października ok. 45 mln baryłek, średnio ok. 2,5 mln b/d, co nie jest bezpośrednio porównywalne z dobowym przepływem rurociągiem, a przed wrześniowym atakiem rurociąg przesyłał ok. 7 mln b/d. Standard Chartered szacuje eksport ropy z Arabii Saudyjskiej we wrześniu na ok. 6,9 mln b/d wobec 2,45 mln b/d w sierpniu; eksport ropy i kondensatu z państw Zatoki bez Iranu zbliżył się do poziomu sprzed wojny (ok. 16,5 mln b/d), ale przez Ormuz przechodziło ok. 60% tych baryłek wobec 83% przed wojną.

Dwa statki tureckich armatorów trafione u wybrzeży Bułgarii. We wczesnych godzinach 6 października w wyłącznej strefie ekonomicznej Bułgarii drony trafiły dwa należące do tureckich armatorów statki. Alfa Watan (bandera Togo, zbudowany w 1976 r.) prawdopodobnie zatonął w ciągu kilku minut, a Able (bandera Palau) stanął w ogniu po trafieniu w rufę. Załogę Alfa Watan, według mediów 10-12 osób, prawdopodobnie obywateli Syrii, uznano za zaginioną - nie było potwierdzenia jej losu - a Bułgaria zakończyła poszukiwania prowadzone ok. 70 mil na wschód od wybrzeża. Ambasada Rosji w Sofii oświadczyła, że statków nie było na liście celów rosyjskiego ministerstwa obrony, a prezydent Bułgarii zwołała Konsultacyjną Radę Bezpieczeństwa Narodowego, wezwała Rosję i Ukrainę do zaprzestania ataków na żeglugę handlową i zapowiedziała współpracę z Rumunią i Turcją.

Atak na tankowiec Aframax Rio pod Soczi. Rosyjskie Ministerstwo Transportu poinformowało o ataku na tankowiec Aframax Rio (bandera Liberii) u wybrzeży Soczi. Według TASS jednostkę zaatakowały bezzałogowe łodzie, 23 członków załogi, obywateli Indii, ewakuowano, a na wodzie płonęła ropa. Tankowiec od 12 lutego 2026 figuruje na ukraińskiej liście sankcyjnej jako element rosyjskiej floty cieni, nie jest natomiast objęty sankcjami UE.

Zatrzymanie byłego prezesa BND. Prokuratura federalna Niemiec zatrzymała Augusta Hanninga, prezesa BND w latach 1998-2005, oraz jego byłego szefa gabinetu Manfreda D., który według prokuratury miał przekazać Hanningowi za wynagrodzeniem ok. 2000 dokumentów wywiadu od 2010 do czerwca 2022 roku. Prokuratura nie wskazała, dla którego obcego wywiadu Hanning miał przygotowywać analizy. Według Times of Central Asia wśród dokumentów były materiały o irańskim programie jądrowym i rosyjskich siłach zbrojnych, a Der Spiegel opisał kontakty Hanninga z przedstawicielem wywiadu Azerbejdżanu; Baku odrzuca zarzuty.

Oman przygotowuje przystąpienie do EDB. Kazachstan zainteresowany jego portami. Podczas wizyty państwowej sułtana Hajsama ibn Tarika w Astanie minister finansów Omanu i prezes Eurazjatyckiego Banku Rozwoju Nikołaj Podguzow podpisali umowę o działalności banku w Omanie. Oman ma zostać ósmym udziałowcem EDB, pierwszym spoza byłego ZSRR. Kazachstan i Oman podpisały umowę o wzajemnej ochronie inwestycji, a Samruk-Kazyna i Omańska Agencja Inwestycyjna uzgodniły utworzenie wspólnej inicjatywy inwestycyjnej. Strony rozmawiały o wykorzystaniu portów omańskich jako wyjścia Kazachstanu na Ocean Indyjski.

7 października (środa)

Ataki Huti na lotniska w Abha i Rijadzie (6-7 października). Saudyjski Generalny Urząd Lotnictwa Cywilnego podał, że w atakach na międzynarodowe porty lotnicze w Abha i Rijadzie (im. Króla Chalida) zginęły 3 osoby, a 36 zostało rannych. Według Reutersa w Abha zginęły dwie kobiety z Maroka i Algierii, a w Rijadzie mężczyzna z Sudanu. Koalicja pod wodzą Arabii Saudyjskiej przechwyciła pocisk balistyczny na północ od stolicy i ogłosiła uderzenia na ponad 80 obiektów wojskowych Huti w prowincjach Sada, Al-Hudajda, Al-Dżauf i Marib. Rzecznik Huti Jahja Sari ogłosił atak kilku dronów na lotnisko w Rijadzie, a według jemeńskiego ministerstwa transportu Huti zaatakowali tego samego dnia pociskami i dronami lotnisko w Adenie. Dzień wcześniej Sari wezwał międzynarodowe linie lotnicze do omijania saudyjskiej przestrzeni powietrznej.

Umowa mekkańska trafi do parlamentu. Rzecznik AKP Ömer Çelik zapowiedział, że rząd w ciągu kilku dni przekaże parlamentowi Mekkańską Umowę o Wspólnej Obronie, co ma rozpocząć procedurę ratyfikacyjną. Dopiero ratyfikacja mogłaby otworzyć drogę prawną do ewentualnego rozmieszczenia tureckich żołnierzy w Arabii Saudyjskiej. Według Çelika MSZ w zasadzie zakończyło prace nad dokumentem. Dwa dni wcześniej Turcja, Arabia Saudyjska i Pakistan uzgodniły w Rijadzie przygotowanie sił i sprzętu do szybkiego rozmieszczenia w Królestwie.

Atak w zachodniej części Zatoki. UKMTO (ostrzeżenie 158-26) poinformowało, że wieczorem 07 października tankowiec ok. 51 Mm na północ od Madinat asz-Szamal (Katar) został trafiony kilkoma pociskami, a wśród załogi są poszkodowani. Nazwy jednostki ani liczby poszkodowanych nie podano. MarEx określa zdarzenie jako pierwszy od tygodni atak na tankowiec w zachodniej połowie Zatoki, kilkaset mil od Ormuz. Według tego źródła na zachód od cieśniny nie operują amerykańskie okręty nawodne, przez co tankowce przy terminalach Iraku, Kuwejtu, Arabii Saudyjskiej, Bahrajnu i Kataru są relatywnie słabo chronione.

Ostrzał pozycji UNIFIL pod Kfarszuba. UNIFIL poinformował, że kilka serii z broni strzeleckiej trafiło w jego pozycję koło Kfarszuba w Sektorze Wschodnim, przy Niebieskiej Linii; misja nie wskazała sprawcy, uznała ostrzał za celowy i wszczęła dochodzenie. Nikt nie ucierpiał. Zgodnie z rezolucją RB ONZ nr 2790 (2025) UNIFIL ma zakończyć działalność operacyjną 31 grudnia 2026 roku, po czym w ciągu kolejnego roku stopniowo wycofać personel. Misja liczy ok. 7500 żołnierzy z ok. 50 państw. Czerwcowe porozumienie ramowe Libanu i Izraela, zawarte z udziałem USA, przewiduje rozbrojenie Hezbollahu, stopniowe wycofanie wojsk izraelskich z południa Libanu i rozmieszczenie armii libańskiej, począwszy od tzw. stref pilotażowych.

8 października (czwartek)

Wyroki dla opozycji przed wyborami prezydenckimi. Sąd Rejonowy Pierwomajski w Biszkeku w procesie zamkniętym dla publiczności skazał Kadyra Atambajewa, syna byłego prezydenta, na 4 lata, a lidera Socjaldemokratów Temirłana Sułtanbiekowa na 7 lat więzienia za przygotowywanie siłowego przejęcia władzy po przedterminowych wyborach parlamentarnych z 2025 r. Oskarżeni nie przyznali się do winy, a obrona kwestionuje legalność nagrania użytego jako dowód. Wybory prezydenckie zaplanowano na 27 stycznia 2027 roku, a prezydent Sadyr Dżaparow zamierza ubiegać się o drugą kadencję.

Awaza: szczyt Azji Centralnej i Azerbejdżanu. Prezydenci pięciu państw Azji Centralnej i Azerbejdżanu przyjęli wspólne oświadczenie na 8. Spotkaniu Konsultacyjnym, pierwszym od przyjęcia Azerbejdżanu jako pełnoprawnego uczestnika w listopadzie 2025 r. Kasym-Żomart Tokajew zaproponował wspólny plan działań na rzecz zwiększenia handlu wewnątrzregionalnego z ok. 13 mld USD w 2025 r. do co najmniej 20 mld USD oraz ekspercką dyskusję o powiązaniu Korytarza Środkowego z inicjatywą transportową TRIPP. Według AnewZ Ilham Alijew zapowiedział, że Azerbejdżan, Kazachstan i Uzbekistan pracują nad korytarzem eksportu zielonej energii elektrycznej z Azji Centralnej do Europy, a Uzbekistan i Turkmenistan powołały na marginesie szczytu Najwyższą Radę Partnerstwa Strategicznego.

Nowe sankcje USA i Wielkiej Brytanii wobec flot cieni. Departament Skarbu USA objął sankcjami kolejne 17 tankowców powiązanych z irańskim eksportem w ramach operacji „Economic Outcast”, a Departament Stanu 10 podmiotów, 6 osób i 5 statków, w tym traderów petrochemicznych z Turcji, ZEA i Iranu. Według TankerTrackers poza sankcjami USA pozostają 173 tankowce powiązane z Iranem. Wielka Brytania dodała do listy 12 tankowców i dwa rosyjskie koncerny naftowe. Według oceny brytyjskich władz podmioty objęte sankcjami odpowiadają za ponad 90% rosyjskich mocy wydobywczych ropy. Nie oznacza to wstrzymania takiego odsetka wydobycia.

Liban: kolejny izraelski żołnierz zabity na południu. Armia izraelska poinformowała o śmierci oficera i lekkim zranieniu trzech żołnierzy na południu Libanu. Według AFP to 17. izraelski żołnierz zabity od czerwcowego rozejmu z Hezbollahem. Przebywająca w Bejrucie szefowa dyplomacji UE Kaja Kallas opowiedziała się za przedłużeniem mandatu sił pokojowych ONZ na południu Libanu i zapowiedziała unijną misję szkoleniową dla armii libańskiej.

9 października (piątek)

Szczyt WNP z udziałem prezydenta Iranu. W Awazie koło Turkmenbaszy obradowała Rada Szefów Państw WNP w 35. rocznicę powstania Wspólnoty. Po raz pierwszy uczestniczył w niej prezydent Iranu Masud Pezeszkian, obok prezydentów ośmiu państw Wspólnoty i premiera Armenii. Według AnewZ w 2027 roku WNP będzie przewodniczyć Uzbekistan, przy współprzewodnictwie Azerbejdżanu. W 2028 roku przewodnictwo ma po raz pierwszy objąć Azerbejdżan.

Rijad: bez rozejmu z Huti przed odzyskaniem utraconych terenów. Źródło regionalne przekazało AFP, że Arabia Saudyjska nie zgodzi się na rozejm z Huti, dopóki wspierany przez nią rząd Jemenu nie odzyska wszystkich terenów utraconych w ostatnich tygodniach. Według IOM od początku obecnej fazy walk w Jemenie przesiedlonych zostało ponad 200 tys. osób.

10 października (sobota)

Śmiertelny atak Huti na lotnisko w Rijadzie. Doszło do najpoważniejszego od ponad dekady uderzenia na międzynarodowy port lotniczy im. Króla Chalida w Rijadzie. Według władz saudyjskich pociski przypisywane Huta przebiły obronę powietrzną i uderzyły w terminale 3 i 4. Saudyjski Urząd Lotnictwa Cywilnego podał początkowo 12 zabitych i 309 rannych, a w poźniejszych doniesieniach Reutersa liczba zabitych wzrosła do 13. Wśród ofiar byli obywatele Arabii Saudyjskiej, USA i Bangladeszu. Atak sparaliżował ruch lotniczy w stolicy i wywołał natychmiastową reakcję USA – prezydent Donald Trump zapowiedział, że Waszyngton rozważa dołączenie do nalotów odwetowych na Jemen. Huti przypisali sobie również ataki na obiekty Aramco w Rabigh i rejon lotniska w Dammam.

Ataki Huta ujawniają wyzwania dla saudyjskiej obrony powietrznej. Seria uderzeń na lotniska i infrastrukturę energetyczną Arabii Saudyjskiej wskazuje na utrzymującą się zdolność Huti do rażenia celów położonych głęboko na terytorium Królestwa. Eskalacja zbiegła się z ofensywą jemeńskich sił rządowych, które według własnych deklaracji odzyskały Mochę i część wybrzeża w rejonie Bab al-Mandab, oraz z rozpoczęciem wdrażania zobowiązań kolektywnej obrony Sojuszu Mekkańskiego. Kluczowym wyzwaniem dla porozumienia pozostaje przełożenie deklaracji politycznych na zdolności operacyjne, zwłaszcza w zakresie wczesnego ostrzegania, obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej oraz koordynacji sił. Dotychczasowe ataki nie wystarczają jeszcze do oceny skuteczności samego sojuszu, którego mechanizmy dopiero są wdrażane.

11 października (niedziela)

Kolejny atak na lotnisko w Rijadzie. Huti kontynuowali ofensywę, przeprowadzając ponowny atak na lotnisko im. Króla Chalida. Pocisk uderzył w Terminal 4, powodując pożar, śmierć obywatela Pakistanu i raniąc 11 osób. Władze saudyjskie zawiesiły operacje na lotnisku w Rijadzie, a linie lotnicze odwołały lub przekierowały połączenia. Placówki dyplomatyczne państw zachodnich zalecały obywatelom unikanie lotnisk i ograniczenie przemieszczania się. Według kontrolowanej przez Huti telewizji Al-Masirah lotnisko w Sanie zostało zaatakowane przez siły saudyjskie. Rijad nie potwierdził wówczas tej informacji.

WPC Energy Congress w cieniu eskalacji. Ataki na saudyjską infrastrukturę lotniczą i energetyczną zbiegły się z rozpoczęciem 25. WPC Energy Congress w Rijadzie (11–15 października). Na 11 października zaplanowano wydarzenia powitalne, a oficjalną inaugurację na 12 października. Pomimo zakłóceń w transporcie lotniczym organizatorzy kontynuowali przygotowania do kongresu. Eskalacja zwiększyła ryzyko logistyczne i wpłynęła na udział części przedstawicieli międzynarodowych koncernów energetycznych. Sprzyjała również wzrostowi cen ropy: po weekendowych atakach notowania Brent wzrosły, choć już 9 października surowiec kosztował ponad 100 USD za baryłkę (około 104,72 USD na zamknięciu).

Źródła:

Akorda, 08.10.2026: https://akorda.kz/en/president-takes-part-in-the-8th-consultative-meeting-of-the-heads-of-state-of-central-asia-and-azerbaijan-895445

Al-Monitor, 07.10.2026: https://www.al-monitor.com/originals/2026/10/turkey-send-mecca-pact-parliament-opening-path-saudi-deployment

Al-Monitor/Reuters, 06.10.2026: https://www.al-monitor.com/originals/2026/10/us-removes-bombers-uk-base-centre-suspected-iranian-plot

Anadolu, 06.10.2026: https://www.aa.com.tr/en/world/fire-erupts-on-liberia-flagged-oil-tanker-near-russia-s-sochi-authorities/4080163

AnewZ, 09.10.2026: https://anewz.tv/region/central-asia/25290/daily-brief-key-developments-from-the-cis-summit/news

ARY News/Reuters, 06.10.2026: https://arynews.tv/yemeni-government-forces-drive-houthis-from-bab-el-mandeb-strait

Baird Maritime, 07.10.2026: https://www.bairdmaritime.com/security/incidents/on-peace-tanker-attack-hormuz

Blue News, 05.10.2026: https://www.bluewin.ch/en/news/international/the-plague-mystery-intensifies-russia-appears-to-be-locking-down-5-hospitals-li.3625101

Courthouse News/AP, 06.10.2026: https://courthousenews.com/ex-spy-chief-is-arrested-in-germany-on-suspicion-of-trading-state-secrets-and-treason/

ČTK/Ukrinform, 06.10.2026: https://www.ceskenoviny.cz/ukrinform/cesky/zprava.php?id=1454205

Eurasianet, 06.10.2026: https://eurasianet.org/fears-about-russian-plague-case-rattle-central-asia